MENYATUKAN DIASPORA , MENEGAKKAN KEADILAN IDENTITI ,DAN MEMPERKASA UMMAH DI MALAYSIA SERTA DUNIA MELAYU.

MAPIM POLICY BRIEF

Disediakan oleh:
Majlis Perundingan Pertubuhan Islam Malaysia (MAPIM)

Tarikh:
8 Februari 2026

RINGKASAN EKSEKUTIF

Malaysia berada di persimpangan penting antara tuntutan kemanusiaan, keselamatan nasional, keharmonian masyarakat majmuk, dan tanggungjawab ummah. Isu diaspora Malaysia, penduduk tidak berdokumen di Sabah dan Sarawak, serta pemerkasaan umat Islam di Malaysia Timur memerlukan pendekatan bersepadu yang berasaskan undang-undang, maruah insan, dan kestabilan negara.

Policy Brief ini mengemukakan lima cadangan utama:
Pendekatan ala OCI untuk menghubungkan semula diaspora Malaysia dan diaspora Melayu-Muslim

Penilaian impak terhadap dunia Melayu di ASEAN dan peringkat global
Program dokumentasi menyeluruh bagi komuniti Suluk tidak berdokumen di Sabah

Program dokumentasi berperingkat bagi Dayak dan Melayu dari Kalimantan

Pemerkasaan umat Islam di Sarawak melalui pembangunan sosial dan ekonomi yang beretika dan inklusif

MAPIM menegaskan bahawa keadilan identiti dan pemerkasaan ummah tidak boleh dilihat sebagai ancaman, sebaliknya sebagai asas kepada kestabilan nasional dan kepimpinan serantau Malaysia.

LATAR BELAKANG & KONTEKS DASAR

Malaysia mempunyai:
Diaspora warganegara dan bekas warganegara yang masih terikat secara emosi, budaya, dan kemanusiaan

Populasi besar penduduk tanpa dokumen sah di Sabah dan Sarawak, termasuk kanak-kanak
Kedudukan strategik dalam dunia Melayu-Islam ASEAN
Tanggungjawab perlembagaan untuk memelihara keharmonian antara agama dan kaum

Pendekatan terpisah dan reaktif terbukti tidak berkesan. Diperlukan kerangka dasar menyeluruh yang menggabungkan keselamatan, kemanusiaan, dan pembangunan jangka panjang.

CADANGAN DASAR 1

PENDEKATAN ALA OCI UNTUK DIASPORA MALAYSIA

Objektif
Menghubungkan semula diaspora Malaysia dan diaspora Melayu-Muslim secara sah, terkawal, dan berimpak tinggi tanpa menjejaskan kedaulatan negara.

Cadangan
Perkenalkan Overseas Malaysian Status (OMS):
Kemasukan dan tinggal jangka panjang
Kebenaran kerja terhad sektor strategik dan NGO
Akses pendidikan, kesihatan berasaskan sumbangan
Pelaburan dan aktiviti sosial

Tanpa hak mengundi atau jawatan politik

Laluan “Khidmat kepada Malaysia”:

●Pendidikan, kemanusiaan, ekonomi halal, dakwah profesional
●Penilaian berasaskan sumbangan, bukan latar politik

Rasional
●Mengurangkan kehilangan bakat dan sokongan luar negara
●Mengukuhkan soft power Malaysia
●Memanfaatkan diaspora sebagai aset, bukan risiko

CADANGAN DASAR 2

IMPAK TERHADAP DUNIA MELAYU DI ASEAN DAN GLOBAL

Impak Positif
●Kepimpinan Malaysia dalam:
●Diplomasi kemanusiaan
Isu Palestin
●Ekonomi halal dan keselamatan makanan
●Jaringan pendidikan, media, dan masyarakat sivil Melayu-Islam

Risiko & Kawalan
●Elak eksport fahaman ekstrem
●Kekalkan pendekatan inklusif dan perlembagaan
●Pisahkan dakwah, budaya, dan politik negara lain

CADANGAN DASAR 3

DOKUMENTASI KOMUNITI SULUK DI SABAH

Prinsip
●Keadilan identiti bukan isu politik
●Kanak-kanak tidak boleh dihukum kerana status ibu bapa

Cadangan Operasi

Tubuh Taskforce Identiti Sabah:

●NRD, Imigresen, Pendidikan, Kesihatan
Kerajaan Negeri Sabah
●Pemantauan bebas oleh SUHAKAM dan NGO

Pengkategorian jelas:
●Warganegara tidak berdokumen
●Penduduk lama
●Kanak-kanak berisiko tanpa kewarganegaraan

Mekanisme:

●Pasukan bergerak
●Pendaftaran kelahiran lewat
●Klinik bantuan guaman
●Perlindungan
●Pemisahan proses kemanusiaan dari operasi penguatkuasaan
●Mekanisme rayuan telus

CADANGAN DASAR 4

DOKUMENTASI DAYAK DAN MELAYU DARI KALIMANTAN**

Pendekatan
●Saluran teknikal dua hala Malaysia-Indonesia
●Pengesahan silsilah dan rekod keluarga
●Pendekatan “satu keluarga satu fail”

Hasil Disasarkan

●Kejelasan status kewarganegaraan
●Pengurangan ketakutan dan eksploitasi
●Penyelarasan dasar rentas sempadan

CADANGAN DASAR 5

PEMERKASAAN UMAT ISLAM DI SARAWAK

MAPIM tidak mencadangkan manipulasi demografi secara paksa.

Fokus ialah pengukuhan kualiti hidup dan ketahanan ummah.

Fokus Strategik

Pendidikan berkualiti dan pendaftaran perkahwinan dan kelahiran

Masjid sebagai pusat perkhidmatan sosial
Waqf, mikro pembiayaan, keusahawanan

Dakwah berakhlak dan sukarela

KPI Beretika

●Pengurangan kemiskinan Muslim
●Peningkatan pencapaian pendidikan
●Peningkatan pemilikan ekonomi
●Keharmonian antara agama

KERANGKA PELAKSANAAN

Tempoh
2026 – 2030

Struktur Tadbir Urus

●Jawatankuasa Antara Kementerian
●Libat urus Kerajaan Negeri
●Pemantauan masyarakat sivil

Prinsip Teras

●Perlembagaan
●Kemanusiaan
●Keselamatan
●Keharmonian nasional

KESIMPULAN

Isu diaspora, dokumentasi, dan pemerkasaan ummah bukan isu sempit. Ia menentukan wajah Malaysia sebagai negara berdaulat, berperikemanusiaan, dan berwibawa di dunia Islam dan ASEAN.

MAPIM menyeru agar dasar negara digerakkan dengan keberanian moral, kebijaksanaan strategik, dan komitmen terhadap keadilan.